काठमाडौं, १६ साउन- विश्व कीर्तिमानी नेपाली पर्वतारोही निर्मल पुर्जा (निम्स दाई) को पाकिस्तानस्थित ब्रोड पिक हिमालमा आएको हिमपहिरोमा निधन भएको पुष्टि भएको छ। पुर्जाले स्थापना गरेको इलाइट एक्सपेड ले सामाजिक सञ्जालमार्फत उनको निधनको जानकारी सार्वजनिक गरेको हो।
गत बिहीबार (१४ साउन) पाकिस्तानको कराकोरम हिमशृङ्खलामा अवस्थित ८,०४७ मिटर अग्लो ब्रोड पिकमा मध्याह्नतिर ठूलो हिमपहिरो गएको थियो। उक्त दुर्घटनामा पुर्जाको नेतृत्वमा रहेको अन्तर्राष्ट्रिय आरोही टोली हिमपहिरोमा परेको थियो।
दुर्घटनापछि निर्मल पुर्जासहित १० जना आरोही सम्पर्कविहीन भएका थिए। बेपत्ता भएकामध्ये ६ जना नेपाली पर्वतारोही थिए। प्रारम्भिक खोज तथा उद्धार अभियानका क्रममा शुक्रबार ४ जनाको शव फेला परेको थियो। त्यसपछि जारी खोजीका क्रममा इलाइट एक्सपेडले निर्मल पुर्जाको पनि निधन भएको पुष्टि गरेको हो।
निर्मल पुर्जा विश्व पर्वतारोहण क्षेत्रमा असाधारण उपलब्धिका कारण अन्तर्राष्ट्रिय रूपमा परिचित थिए। उनले सन् २०१९ मा विश्वका ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला सबै १४ हिमाल केवल ६ महिना ६ दिनमै आरोहण गरेर नयाँ विश्व कीर्तिमान कायम गरेका थिए। यस उपलब्धिले उनलाई विश्व पर्वतारोहण इतिहासकै सबैभन्दा प्रभावशाली आरोहीमध्ये एकका रूपमा स्थापित गरेको थियो।
विश्वको १२औँ अग्लो हिमाल ब्रोड पिक आरोहणका लागि अत्यन्त जोखिमपूर्ण र चुनौतीपूर्ण हिमालका रूपमा चिनिन्छ। प्रतिकूल मौसम, कठिन भूगोल र हिमपहिरोको उच्च जोखिमका कारण यसलाई विश्वका कठिन आरोहण गन्तव्यमध्ये एक मानिन्छ।
को हुन् निर्मल पुर्जा (निम्स दाई)?
म्याग्दीमा जन्मिएका निर्मल पुर्जा चितवनमा हुर्किएका थिए। १८ वर्षको उमेरमा सन् २००३ मा उनी बेलायती गोरखा सैनिकमा भर्ती भएका थिए। उनले कुल १६ वर्ष सैन्य सेवा गरे, जसमा ६ वर्ष गोरखा र १० वर्ष बेलायतको प्रतिष्ठित स्पेसल बोट सर्भिस (SBS) मा बिताए। उनी एसबीएसमा आबद्ध हुने पहिलो गोरखा सैनिक बनेका थिए।
हिमालसँग उनको सम्बन्ध २०१२ मा सगरमाथा आधार शिविरको यात्रापछि सुरु भएको थियो। त्यसपछि उनले लोबुचे इस्ट (६,११९ मिटर) सफलतापूर्वक आरोहण गर्दै आफ्नो पर्वतारोहण यात्रा अघि बढाए। सैन्य सेवासँगै आरोहणमा सक्रिय रहेका पुर्जाले पछि पूर्णकालीन रूपमा पर्वतारोहणलाई नै आफ्नो जीवनको लक्ष्य बनाए।
सन् २०१९ मा उनले ८ हजार मिटरभन्दा अग्ला सबै १४ हिमाल केवल ६ महिना ६ दिनमै आरोहण गरेर विश्व कीर्तिमान कायम गरे। यो उपलब्धि विश्व पर्वतारोहण इतिहासकै सबैभन्दा उल्लेखनीय कीर्तिमानमध्ये एक मानिन्छ।
सन् २०२१ मा उनी नेतृत्वको १० सदस्यीय नेपाली टोलीले जाडो याममा पहिलो पटक विश्वको दोस्रो अग्लो हिमाल केटु (K2) सफलतापूर्वक आरोहण गर्दै अर्को ऐतिहासिक विश्व कीर्तिमान पनि बनाएको थियो।
निर्मल पुर्जाको निधनसँगै नेपालले विश्व पर्वतारोहण क्षेत्रमा एक असाधारण व्यक्तित्व गुमाएको छ। साहस, नेतृत्व, अनुशासन र असम्भवलाई सम्भव बनाउने दृढ संकल्पका कारण उनी नेपाली पर्वतारोहण इतिहासमा सधैं स्मरणीय रहनेछन्।